KAYNAK BEYİTLER

Zîbâ ruhundan oldı lebün ey kamer lezîz

Gün germ olınca lâ-cerem olur semer lezîz

Necâtî

Bir cevâb alabileydüm dehenünden cânâ

Dil-i bîmârumı ol sâ’at ideydüm ihyâ

Âlî

Bilmez idüm bilmek agzun sırrını düşvâr imiş

Agzunı dirlerdi yok didüklerince var imiş

Fuzûlî

Bir kemândur dôstum ol kaşlarun mûyı bana

Kim urur cân u dile bir demde bin tîr-i cefâ

Figânî

Kaşlarun yayını kur kim cân olur kurbân ana

Tîr-i gamzen gizle kim lâzım degül peykân ana

Muhibbî

Bakış ile sîneye tîrin kaçan cânân atar

Ana bir gezden nişân olmaga âlem cân atar

Sadrî

Tîgün ile gel şikâf it sînemi mânend-i kâf

Dönmeyem bâr-ı belâdan ger olursa kûh-ı Kâf

Yahyâ

Tîg-i mahabbetünle yürek pâre pâredür

Her pâre tîr-i gamze ile yâre yâredür

Emrî

Hancerün aksi nigârâ sîne-i sad-çâkde

Şekl-i mâhîdür ki tasvîr eylemişler hâkde

Münîrî

Ser-defter-i hûbânsın eyâ serv-i sehî-kad

Yok sencileyin şimdi güzellerde ser-âmed

Nâmî

Serv ile gül çemende ki turup oturdılar

Bu kadd ü bu izârı yine sende gördiler

Hayâlî

Ey meh şu’â sanma ki hüsnünden âftâb

Barmakların yüzine tutar eyleyüp hicâb

Emrî

Subh-ı sâdık togar ol mihr-i dırahşân gelmez

Kara ahşamlar olur ol meh-i tâbân gelmez

Meylî-i Bursevî

Ruhlarun kıldı münevver âlemi ey meh-likâ

Kim bulardan kesb ider şems ü kamer nûr u ziyâ

Hüsâmî

Kıldı ol serv seher nâz ile hammâma hırâm

Şem-i ruhsârı ile oldı münevver hammâm

Fuzûlî

Bir cevân-ı bî-bedel gördüm bugün hammâmda

Zerrece noksânı yokdur cümleten endâmda

Adlî

Hatt u lebün ki Hızr u Mesîhâ nişânıdur

Ben hastenün biri eceli biri cânıdur

Kâmî

Gam degül bî-hâl olursa hüsnün evrâkında hat

Resmdür âriflere nâme yazarlar bî-nukat

Ahmed Paşa

Beni Mecnûn bilürler hâlet-i Leylîyi bilmezler

Çekerler bend-i zencîre nedür sevdâyı bilmezler

Şemsî Paşa

Daglar nâle kılup tîşeler itdi feryâd

Virdüginde gam-ı Şîrîn ile cânın Ferhâd

Sânî

Deşt-i gamda gördügüm Mecnûn-ı nâ-şâd eylemez

İtdügüm kârı belâ deştinde Ferhâd eylemez

Figânî

Nâz-perver işve-gersin şûhsın tannâzsın

Dil-rübâlar içre hüsn ü ân ile mümtâzsın

Nev’î

Nedür bu handeler bu işveler bu nâz u istignâ

Nedür bu cilvelerle şîveler bu kâmet-i bâlâ

Bâkî

Cânân odur ki âşık idince ana niyâz

Her bir niyâzına kıla anun hezâr nâz

Zarîfî

Cânân odur ki nakşı güzel bir nigâr ola

Hûb u latîf ü nâzük ola şîve-kâr ola

Şevkî Efendi

Ol nigârun çeşmi âfet gamzesi gammâz imiş

Şehrümüz dil-berlerinden cümleden mümtâz imiş

İshâk

Bir devâsuz derd imiş gam yok durur dermân ana

Bir aceb vâdî imiş fürkat ki yok pâyân ana

Hayretî

Künc-i gamda hem-nişînüm mihnet ü derd ü anâ

Hüzn enîsüm gussa eglencem celîsümdür belâ

Askerî

Harîm-i Ka’be-i kûyun yiter penâh bana

Harâm ola dahi bir gayrı secde-gâh bana

Ahmed Paşa

Bir serây-ı dil-güşâdur kûyun ey hûr-sirişt

Kim anun yanında bir kasr-ı müsemmendür behişt

Emrî

Âh itdügüm efendi senden degül şikâyet

Bir pâre haste gönlüm bulur anunla râhat

Figânî

Âh itdügümce toldı felekler şerâr ile

Döndüm şol âteşe tağıla rûzgâr ile

Âlî

Derd ü gam bezmine kaddüm gibi bir çeng olmaz

Nâylar nâlelerüm sâzına âheng olmaz

Bâkî

Nâylar bil bagladılar bana dem-sâz olmaga

Nâleme bezm-i belâlarda hem-âgâz olmaga

Sun’i

Mihr-i rûyunla münevver kıldun ey meh hânemüz

Rûşen olmışdur felekde gün gibi kâşânemüz

Kâbilî

Nûr ile toldı külbe-i ahzân geçen gice

Bizi müşerref eyledi cânân geçen gice

Necâtî

Görmedüm bir mâh-rû âlemde ben agyârsuz

Gül-şen içre nitekim bir gül açılmaz hârsuz

Muhibbî

Yâr cevri bir yana agyâr cevri bir yana

Gel gidelüm ey gönül sen bir yana ben bir yana

Necâtî

Dirîgâ bezm-i agyâra düşüp hûr u hakîr olduk

Bizi kurtar İlâhî kâfiristâna esîr olduk

Nâmî

Geldi kenâr-ı la’lüne hatt-ı müzevvirün

Nûşînrevâna Bahtek ider san vezirlik

Sarıca Kemal

Olmadan Ebreheveş seng-zen-i Ka’be-i dil

Düşmen-i Ka’be’ye ur seni ebâbil gibi

Nâbî

Şeh-nâme-i belâgatüme iştiyâk ile

Ger-dide kaldı dîde-i rûh-ı Sebük Tigin

Eşref Paşa

Karıştırır seni kirli müneccimân âhir

Karışma işine Hakkın misâl-i Zîc-i Uluğ

İzzet Molla

Dünyâyı kadîm anladı kimi kimi hadîs

Nûh anladuğın oğlu iken bilmedi Yâfis

Rûhî

Eger olursa müfredde vukû-ı şirkete mâni’

Olur cüz’î ‘alem olsa misâl-i Nûh olur ya Hâm

Karamanlı Aynî

Ger ibrâz-ı hüner itse bu dem Zerdüşt-i sâhib-Zend

Şerâr-ı seng olur mânend-i erzen müncemid peydâ

Sâmî

N’ola kan dökmekte mâhir olsa çeşmim merdümi

Nutfe-i Kâbil’dir ü gamzen kimi üstâdı var

Fuzûlî

Hazret-i Dâvûd-ı ‘aşka uymayan bî-mezhebin

Nefs-i şûm u ser-keşi hem-sîret-i Câlût olur

Antepli Aynî

Bu gün adun olaydı dilde Kıtmîr

Bulaydun Yemlihâ-yı yâr olaydun

Karamanlı Aynî

Mükedder kılmasın gerd-i küduret çeşme-i canı

Bilirsin ab-ı ruy-i milket-i Osmaniyiz cana

Baki

Ursa yüzüne subh-dem ol gül-izar ab

Didar cezbesinden olur bi-karar ab

Ahmed Paşa

Hasenim etme iba Al-i aba hakkıyiçün

 Sana ben hayli zaman oldu abayı yakalı

Muallim Naci

Buldular ol binişandan çok nişan abdallar,

Lamekan ilinde tuttular mekan abdallar

Hayreti

Veli kuy-i harabat içre rüsvay olmuşuz amma

Biz ol abdal-ı aşıkız ta ezel ma’zursuz ey zahid

Zati

Abdal-ı aşk olup yalın ayak başı kabak

Sahraya düştü aşık-ı şaride-var serv

Mesihi

Her tarafta çekmişem sinemde şekl-i Zülfikar

Baş açık abdalınam gitmez dilimden “Ya Ali”

Zülali

Abgine içinde mey gibidir

Leb-i la’lin hayali dilde müdam

Baki

Berk urur revzenlerinden abgine camlar

Gösterir dünyada cennet olduğun günden ıyan

Nef’i

Gün yüzünden utanıp ab-ı revan

Meskenin etdi vera-yı zulumat

Hakani

Ben senin ab-ı hayat-ı lebinin teşnesiyim

Talib-i çeşme-i hayvan isem insan değilim

Yemişehirli Avni

Ab-ı hayat olmayacak kısmet ey gönül

Bin yıl gerekse Hızır ile seyr-i Skender et

Zeynep Hatun

Tatlı sözler gelir şirin lebinden dilberin

Ab-ı hayvandır sanasın çeşme-i candan tamar

Ahmed Paşa

Arzu-yu Kevser ile geçme meyden zahida

Arif isen geç ümid-i bahşiş-i nadaneden

Fehim

Kaddine karşı gözüm nicesi yaş dökmeye kim

Demiş ol serv-i revan ab-ı revanı severem

Ahmed Paşa

Salih ü abid musalli kavli sadık bendedir

Can u gönülden müdam eski duacındır şeha

Yahya Bey

 Ruyun tabibi etti sifidac-ı subh ile

Yüzünün abraşına semanın deva seher

Necati

Ey melek-ru ab u gilden çıkmadan Adem henüz

Çah-ı Babil’de gözün Harut’a sihr-amuz idi

Ahmed Paşa

Ne ateş ü bad u ne ab u gil idim cana

Sen serv-i heva-bahşa ben mail idim cana

Hayreti

Tünd-bad-ı kahr ile ol bir nazar

Kavm-i Ad’ı eyledi zir ü zeber

Emri

Tiğ-i kahrın kanda kim oynada berk-i süznak

Bir azab ebrin sürer k’anın ecel baranıdır.

Ahmed Paşa

Bir dem muradım üstüne devr eylemez felek

Ab istesem serab-ı ademden nişan verir

Nef’i

Can verir ademe endişe-yi sahbayı adem

Cevher-i can mı aceb cevher-i manayı adem

Akif Paşa

Bildiğiyçün sulb-i pakinden zuhurun ya Rasul

Etmedi “la-takreba” nehyinden Adem ictinab

Yahya Bey

Hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen

Merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen

Şeyh Galip

Dür-i dendanuna ey ağzı sadef öyküneli

Dür-i derya-yı Aden lü’lü-yi lala geçinir

Hisali

Dedim sadef midir şol ağız yahud dişlerin

Dürri midir ya dirr-i Aden dedi ikisi de

Şeyhi

Şeh-i iklim-i aşkam itibarım seyre manidir

Geda şeklinde anunçün dolandım ben bu bazarı

Aşki

Geh müneccim arayıp geh remmal

Açtırır bahtı için gahice fal

Sünbülzade Vehbi

Gitse olur ateş-i cihan-suz

Durdukta bir afet-i dilefruz

Ziya Paşa

Afet mi nesin ah nesin sen nesin ey can

Her derdim unuttum da senin aşkına düştüm

Laedri

Ne gördüm ah aman el-aman bir afet-i can

Gelip yanımda güneş gibi oldu lem’a-nisar

Nedim

Ser-nigün eyledi tubayı ol afet-kamet

Doğrusu anculayın var mı kayamet-kamet

Celali

Neş’e vü naz ile gonca-i handan geliyor

Nakd-i ömrüm güzelim afet-i devran geliyor

Arif

Afet-i can dediler gamze-yi celladın için

Nahl-i gül söylediler kamet-i şimşadın için

Nedim

Bir afet-i devrana gönül verdi Hisali

Kim ruhları güldür saçı sünbül lebi şeker

Hisali

Dil cam-ı meyle mukre-i zer gibi saf olur

Zira ki hamı puhte kılır tab-ı afitab

Nev’i

Sana haşa benzedem afyon u berşin neş’esin

Anların dahi hususa keyfini kem bulamadım

Nef’i

Öğme şarabı zemmedip afyonu sakiya

Açtırma ehl-i keyfe kutunun kapağını

Fenni

Arak içme yeme afyonu asla

Çekip esrarı olma halka rüsva

Ayni

Ramazanda sarıp afyona kefen

Mideni mürdeye etme medfen

Nabi

Elde kalır mı insaf et inan-ı ihtiyar

Yekketaz-ı naz o tıfl-i nev-süvarımdır benim

Seyyid Vehbi

Kadimidir hukuku bülbülün güllerle gayette

Ağaç ata bile binmişler eyyam-ı sabavette

Cinani

Arz etme ana yok yere gel tişe-i ahı

Korkutmak ile nahl-i emel bar-ver olmaz

Cem’i

Eylemez secde-i eşcar-ı şeb-i Kadr’e nigah

Cilve-i kamet ü kaddinden olanlar agah

Naili

İdemez ‘akl-ı kavî-re’y ‘aşk-ı sultân ile bahs

Gerçi kim mûr-ı za‘îf itmiş Süleymân ile bahs

Usûlî

irfân ile düşdükce n’ola bahs eylesem

Vakt olur mûr-ı za‘îf eyler Süleymân ile bahs

Hayretî Dîvânı

Derd-i ‘ışkı ‘âşık-ı gam-hâre sor her lukme-hâr

İdemez hikmet makâlâtında Lukmân ile bahs

Usûlî Dîvânı

Niçün düşer yüzi ‘îdinde dil zenehdâna

Gerek ki ‘îdde zindândan oluna idi halâs

Ahmet Paşa

Halâs olımadı dil kayd-ı bend-i zülfüñden

Hatında okıdı biñ kerre sûre-i İhlâs

Necâtî Bey

Tefâhur eyle Fuzûlî ki andan özge degül

Saña zemânede nakş-ı sahife-i İhlâs

Fuzûlî

Ne ezilür ne kesilür saçuñla gamzeñden

Gerek boğazla Necâtî kuluñ begüm gerek as

Necâtî Bey

Hâlüñüñ devrinde ruhsâruñla hoş-demdür göñül

Kim harîfi birle olur âdeme tâg üsti bâğ

Mesîhî

Bîsütûnı gülşen itmiş hân-ı çeşm-i kûhken

‘Âşıka sevdâ-yı vasl-ı yâr ile tâğ üsti bâğ

Bâkî

Sînesine yakmada şem‘-i ruhuñ şevk ile dâğ

Mâh-ı enver mihr-i âlem-tâbdan yakar çerâğ

Bâkî

Bu kat kat kan ile dolmuş dili cânâna tabşırdum

Vefâ tomarını bir gonca-i handâna tabşırdum

Hayâlî Bey

Hadeng-i gamzesi peykânına göñlümde yer itdüm

Züleyhâveş dirîgâ Yûsuf’um zindâna tabşırdum

Hayâlî Bey

Hayâl-i la‘l ki çeşmümde yer itdüm Zelîhâveş

Dirîgâ Yûsuf-ı Ken‘ân’umı zindâna tabşırdum

Âlî

Hayâlî nakşına bakup güşâde olmağa dâ‘im

Bu şi‘r-i nâzenînüm defter ü dîvâna tabşırdum

Hayâlî

Hayâlî dermege hilm-i edeb gevherlerin bir bir

Yaşum etfâlinüñ alup elin ummâna tabşırdum

Hayâlî Bey

Dil-i pür-derd-i mecrûhı der-i cânâne tabşırdum

Varup dârü’ş-şifâya yine bir dîvâne tabşırdum

Bâkî

Bulup gönlüm lebinde zülfünün kıldum giriftârı

Yine dârü’ş-şifâya bir güzel dîvâne tabşırdum

Hayâlî Bey

Gel ey bülbül belâ küncinde haldaş ol baña

‘Âşık iseñ gel tarîk-ı gamda yoldaş ol baña

Hayretî

Cân ile şâgird olup üstâd-ı ‘ışka gül gibi

Gel Bahâristân okıyalum sebakdâş ol baña

Hayretî

Geçmişüz tâc u kabâdan olalı ‘ışka mürîd

Ger sorarsañ bizi Mecnûn’a çıkar silsilemüz

İshak çelebi

Görse bu sûret ile Mısr-ı melâhatde seni

Cân virüp almaz idi Yûsuf-ı Ken‘ân’ı ‘Azîz

İshak Çelebi

Yine bir pâdişehüñ kulı kulunuñ kuluyuz

İşiginde itiyüz şimdi be-gâyet uluyuz

İshak Çelebi

Kapuñdan dûr alan bâğ-ı İrem’de idemez ârâm

Garîbe nesne gelmez dâr-ı dünyâda vatandan yeg

İshak Çelebi

Ölmez ol serv-i kabâ-pûşı der-âgûş eyleyen

Tâze cân bulur çeküp câm-ı lebüñ nûş eyleyen

İshak Çelebi

Ey lebi mey-gûn ölürse nâr-ı hicrüñden Mesîh

Haşre dek anuñ mezârından gele bûy-ı kebâb

Mesîhî

Melâmet mülkini açdum ser-â-ser tîğ-ı âhumdan

Bugün ben pâdişâh-ı mülk-i ‘ışkam bir diyâr aldum

Zâtî

                   Hırmenünden k.enbiyâ vü evliyâdur hûşe-çîn

                   Âdem umar dâne-i gendüm Halîlu.llâh .ades

Şeyhî

Kiştzâr-ı mu.cizâtunda senün bir hûşedür

Gendüm-i Âdem Halîlu.llâh eken biçen ades

Rûşenî,

Dâne içün dâm-ı hırsa düşse tan mı murg-ı dil

Anda k Âdem gözleye gendüm Halîlu.llâh ades15

Âhî

Hâl ü hatı bize ades ü sebzezârdur

Minnet Halîl hânına selvâ nedür ya men

Şeyhî

Men tiler men ol yüzi üzre dâyim hâlini

Çün Halîlu.llâh hânında kerek dâyim ades

Harezmli Hâfız,

Hüsnün ziyâfetinde benün çokluğı budur

Dâyim Halîlün illere hân-ı ades ola

Karamanlı Aynî,

Hâl-i müşgînün ruhunda yaraşur kılma nihân

Çün Halîlün hânıdur kem olmasun andan ades

Cem Sultan,

Kim fülfüle benzetse benün yüzi karadur20

Kim fülfüli yig gördi Halîlün adesinden21

Ahmet Paşa,

Ey Halîlüm ne aceb hüsnün gülistânunda biz

Mezra-ı la’lünde cân ekdükçe biter mercimek

Necâtî Bey

Gönlümi zülfinde hâliyle konuklar ol Halîl

Dâneler ihzâr ider bir gicelik mihmânına 23

Mesihî,

Dîdâr ile ahbâbın ider yâr ziyâfet

Hâl-i ruhını hân-ı Halîle ades eyler24

Nev’î,

Cân murgına gıdâ-yı ruh olmaya münasib

Hâl-i ruhun Halîlüm şeh-dâne bir adesdür25

Behiştî

Ka’be gibi yine müstagrak-ı envâr olmış

Ey Halîlüm yüzün üstindeki hâlün adesi

Yahyâ Bey

Benzer ol pervâneye hâlün ki şevk ile revân

Cân atup şem.-i cemâlünde küyünmiş nâgehân

                        Yâ sevâd-ı ayn-ı âşık yâ adesdür bî-gümân

Hey yolında öldügüm kurbânlar oldugum Halîl

Yahyâ Bey,

Arz itdi hâl-i la’lini agyâra âh kim

Islanmaz ol Halîlümün agzında mercimek

Yahyâ Bey

Hâlün Halîlüm öptüm uyurken didüm didi

Islanmaz agzun içre senün Zâtî mercimek29

Zâtî

Rûmda bir beg iken halüne bendeş geçinür

Nice kanum kurıdur gör ki Halîlüm adesi30

Zâtî

Hâlün hayâli hûnı revân itdi dîdeden

Dirlerdi gerçi kat ider halpdur demi ades

Emrî

Çıhâr rükn-i anâsır olunca mazhar-ı “Kün”

Mürekkeb oldı ‘ademden cevâhir-i eczâ

Râmî

Debistân-ı kıdemde ol Debîr-i Lem-yezel’sin kim

İki harf ile kıldıñ on sekiz biñ ‘âlemi imlâ

Âlî

Yok bende bir amel sana şâyeste âh eğer

A’mâlime göre vere adlin cezâ bana

Fuzuli

Haste-i ışkam lebünden özge olmadı ilac

Faide kılmadı çok cehd itdi Calinus ana

Muhibbi